Güncel, Proje Yönetimi

Bir Yalın Yönetim Örneği: Dabbawala

dabbawala

“Dabba” yemek kabı-sefer taşı anlamına geliyor. “Walla” ise adam anlamına geliyor. Dolayısı ile “Dabbawala” kelime anlamı ile yemek taşıyan götüren kişi demek.

Bu kelimeyi 14-15 Ekim tarihlerinde düzenlenen PM Summit 2016 Proje Yönetim Zirvesi’nde güzel bir sunum yapan Sn. Fazıl Oral’dan duydum ve merak ettim. Biraz araştırdım araştırdıkça ilgim daha da arttı. Bu yazımda hem Dabbawala işletim/yönetim prensibini ve hem de firmalara nasıl örnek teşkil edebileceğine değinmek istedim…

Yemek taşıyan adamlar yani Dabbawala lar dünyada bir eşi daha olmayan tam 126 yıllık bir geleneğin oyuncuları. Bu geleneği de 126 yıl önceki teknik, malzeme ne ise onunla yapıyorlar. Düşünün dünya nereye gidiyor, teknoloji nereye gidiyor ancak bu adamlar 1800 lerin sonundaki sistemi halen kullanıyorlar. Neden? Biz saniyede bilmem kaç milyon işlem yapabilen dünyanın en akıllı bilgisayarlarının çıkardığı mantığa göre işlerimizi düzenlemiyor muyuz? Elimize gelen ve her bir saniye sürekli maruz kaldığımız bilgi ve gelişmelere rağmen bu adamlar neden halen 126 yıl öncesindeler? Üzerine biraz düşünmek lazım. “Yalın” yönetime giderken daha da karmaşıklaşıyor olabilir miyiz?

800px-dabbawala

Tekrar gelelim Dabbawala nın operasyonuna: tamı tamına 5000 kişilik bir dabbawala ordusu her gün öğle saatlerinde yaklaşık 200 000 (ikiyüzbin) –ki bazı kaynaklara göre 400 000 bine yaklaşıyor- ev yemeğini, Mumbai’ nin (Bombay) o eski banliyölerinden alıp yüksek binaların olduğu iş merkezlerindeki ofislere götürüyorlar. Yenilen yemeklerin boş kaplarını da akşamüzeri olmadan toplayıp tekrar yemekleri aldıkları evlere geri getiriyorlar. İşte tüm bu süreç sadece 3 saat içinde tamamlanıyor. Üstelik yoğun şekilde yağan muson yağmurlara rağmen aralık sürer.

Tüm operasyonun gerekliliği ve çıkış nedeni ise Hintlilerin iş yerlerinde de olsalar ev yemeği yemek isteklerinden kaynaklanıyor. Bu operasyonla taşınan günlük öğün sayısı da tam 65 milyon adet. Düşünün bir buzdolabı fabrikasında banttan günde kaç bin buzdolabı çıkıyor veya kaç otomobil üretilebiliyor. Yalın üretim ile Kanban ve Sürekli Gelişimi önemseyen  japon otomobil üreticisi Toyota da bu üretim metodları ile başarıya ulaşıp Ford gibi Amerikalı üreticilere kafa tuttu.

Tekrar Dabbawala ya geri dönersek, bu operasyonda yer alan Hintliler okuma-yazma bilmiyorlar –ki bildikleri sadece 3-4 kelime/rakam- buna rağmen yemekleri doğru adres ve kişilere ulaştırıyorlar. Tüm bu gönderim süreci için de büyük kargo şirketlerini ve ellerindeki teknolojik imkanları düşünün. Aradaki uçurum gibi farka rağmen 126 yıllık geleneğin başarısının arkasındaki etkenlere bakmak lazım. Unutmadan, Dabbawala lar bu işi yaklaşık 5000 rupi (yani 123 USD) için yaparak ailelerinin geçimini sağlamaktalar.

800px-tiffin_wallah_lunch

Foto: Üstteki foto dabbawala nın dağıttığı standart bir öğle yemeğidir.

Operasyonu genel olarak anlattıktan sonra yorumlara ve karşılaştırmalara bakalım:

  • Bu sistem tamamiyle insan emeği ile işlemektedir.
  • Ortada süper hızlı bilgisayarları bırakın bir PC bile yok. Her şey manuel.
  • Sistemin başarı oranı “Six Sigma” metodolojisi ve araştırmalarına göre %99,99 oranında çıkmıştır. (Araştırma yapan: Forbes).
  • Sistemi yöneten bir Koordinatör, bir şef ve geri kalanı 5000 adet wala dan oluşmaktadır.
  • Tüm iletişim yazılı olarak kağıda yapılmakta veya sözlü olarak söylenmekte.
  • Herhangi bir teknolojik cihazdan yararlanılmamaktadır.

Dabbawala dan adam sayısı olarak daha ufak ancak tamamen teknolojik şirketleri düşünelim. Tüm bu farka rağmen bu şirket süreçlerini elden geçirmek için danışmanlara milyon dolarlar, yeni süreç sistemleri ve raporlamalar için de gene milyonlarca dolar harcamaktadır. Kalitenin arttırılması için “Six Sigma” yı uygulamak için belki de çözümü çok uzaklarda aramamak gerek. Karmaşıklık arttıkça süreçler de buna bağlı olan insan yönetimi de zorlaşıyor.Çözüm sanırım “Yalın” süreçler çıkarmak, çok yönlü düşünmek yerine bazen sadece tek düze düz mantık düşünmek gerek.

Apple da Tasarım Direktörü olarak Steve Jobs ile çok yakın çalışmış olan Jony Ive in aşağıda Steve Jobs un “Sadelik” e bakış açısını anlatması da ilginç bir anektod. İşte sadeliğe olan bu bakış açısı sayesinde

“Jobs’la Ive da her yeni tasarımı olabildiğince sadeleştirmeye çalışıyorlardı. Jobs ilk Apple broşüründe “Sadelik Karmaşıklığın Doruğudur” sözünü kullandığından beri fethedici sadeliğin peşindeydi. “Sade bir şey üretmek,” dedi, “temel güçlükleri gerçekten anlayıp zarif çözümler bulmak epey emek ister.”

ive-pic-1024x575Sözün özü;

  • Süreçleri zorlaştımak yerine sadeleştirin,
  • İşleri zorlaştırmak yerine kolaylaştırın,
  • Yönetim anlayışınız sadece teknik raporlar ve göstergeler olmasın,
  • Operasyonun içinde olun ve dışardan izleyin,
  • Çalışanınızın yanında olun ve anlayın,
  • Geçici değil uzun süreli kalıcı işler yapmaya çalışın,
  • Büyük büyük sistemler kurmaya, süper hızlı PC ler alıp bir insanın yapabileceği işler yaptırmayın,
  • Çıkan sonuçları iyi analiz edin,
  • Risklere karşı çözüm önerileri geliştirin,
  • Sürekli öğrenin ve yaşayın, öğrendikçe öğrenme açlığınız daha da artacak.

Kaynakça : Özellikle Dabbawala operasyonu için https://en.wikipedia.org/wiki/Dabbawala adresinden yararlanılmıştır.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s